NVDA
NVDA to darmowy, otwarty i przenośny czytnik ekranu (screen reader) przeznaczony dla systemu operacyjnego Microsoft Windows. Jest rozwijany przez organizację NV Access we współpracy z globalną społecznością użytkowników.
Głównym celem NVDA jest umożliwienie osobom niewidomym i niedowidzącym korzystania z komputera poprzez odczytywanie zawartości ekranu za pomocą syntezy mowy lub prezentowanie jej na monitorze brajlowskim.
Skąd pobrać?
Program NVDA jest dostępny całkowicie za darmo.
- Oficjalna strona (NV Access): Najnowsza wersja jest zawsze dostępna na stronie organizacji NV Access: https://www.nvaccess.org/download/
- Polskie Centrum NVDA: Dostęp do polskiej wersji strony oraz dodatkowe wsparcie i informacje są dostępne na stronie: https://www.nvda.pl/pobierz.
Do konkretnie jakich podpunktów WCAG 2.2 na poziomie AA przydaje się to narzędzie w testowaniu?
NVDA jest niezbędne do weryfikacji wszystkich kryteriów WCAG 2.2 AA, które opierają się na doświadczeniu użytkownika (UX) i poprawności komunikacji struktury/treści przez technologie asystujące. Narzędzia automatyczne nie są w stanie zweryfikować tych kryteriów w pełni.
Kluczowe kryteria, które wymagają testowania czytnikiem ekranu, aby spełnić WCAG 2.2 AA, to między innymi:
| Nazwa Kryterium | Co weryfikuje NVDA? |
|---|---|
| 1.1.1 Treść nietekstowa (Non-text Content) | Poprawność i opisowość tekstów alternatywnych (alt) dla znaczących obrazów oraz pomijanie obrazów dekoracyjnych. |
| 1.3.1 Informacje i relacje (Info and Relationships) | Poprawność odczytywania struktury strony, w tym nagłówków (H1-H6), list, ról elementów interaktywnych (przycisk, link, pole wyboru), a także poprawność atrybutów ARIA i semantyki HTML5. |
| 1.3.2 Zrozumiała kolejność (Meaningful Sequence) | Sprawdzenie, czy logiczna kolejność odczytu przez czytnik ekranu jest zgodna z wizualną (np. w tabelach danych lub złożonych komponentach). |
| 2.1.1 Klawiatura (Keyboard) | Możliwość obsługi wszystkich funkcji strony wyłącznie za pomocą klawiatury (Tab, Enter, Spacja, strzałki). |
| 2.4.1 Omijanie bloków (Bypass Blocks) | Działanie mechanizmów pomijania bloków (np. linki „Skip to main content”), umożliwiających szybki dostęp do głównej treści. |
| 2.4.4 Cel linku (w kontekście) (Link Purpose (In Context)) | Upewnienie się, że cel każdego linku jest zrozumiały z jego tekstu, szczególnie przy nawigacji po liście linków. |
| 2.4.6 Nagłówki i etykiety (Headings and Labels) | Upewnienie się, że nagłówki są logiczne, opisowe i nie pominięto poziomów, co pozwala na sprawną nawigację po stronie. |
| 3.3.2 Etykiety lub instrukcje (Labels or Instructions) | Weryfikacja, czy pola formularzy mają poprawnie powiązane i odczytywane etykiety oraz instrukcje, a także czy komunikaty o błędach są zrozumiałe. |
| 4.1.2 Nazwa, rola, wartość (Name, Role, Value) | Weryfikacja, czy nazwy, role i stany elementów interaktywnych (np. przycisk, pole formularza, stan „zaznaczony”) są poprawnie ogłaszane. |
| 4.1.3 Komunikaty o statusie (Status Messages) | Sprawdzenie, czy dynamiczne komunikaty (np. o błędach, sukcesie, aktualizacji koszyka) są ogłaszane użytkownikowi bez przenoszenia fokusu. |
Jak testować?
Testowanie z NVDA polega na przejściu przez całą stronę internetową lub aplikację, symulując sposób, w jaki robi to użytkownik niewidomy, polegając wyłącznie na mowie syntetycznej i klawiaturze.
Podstawowa procedura testowania:
- Uruchomienie NVDA: Użyj skrótu
Ctrl + Alt + N(jeśli nie został zmieniony) lub uruchom program z menu Start. Ustaw klawisz NVDA (domyślnieInsertlubCapsLock). - Nawigacja klawiaturą (Tabulacja):
- Nawiguj po wszystkich interaktywnych elementach na stronie (linki, przyciski, pola formularza) za pomocą klawisza
Tab(następny) iShift + Tab(poprzedni). - Weryfikuj: Czy kolejność tabulacji jest logiczna? Czy każdy interaktywny element otrzymuje fokus? Czy NVDA poprawnie ogłasza nazwę i rolę elementu (np. „przycisk Zaloguj”, „link Czytaj więcej”)?
- Nawiguj po wszystkich interaktywnych elementach na stronie (linki, przyciski, pola formularza) za pomocą klawisza
- Nawigacja za pomocą klawiszy skrótów (Tryb przeglądania/czytania):
- Używaj klawiszy jednoliterowych, aby skakać po elementach strukturalnych, co jest kluczowe dla zaawansowanych użytkowników:
H: Następny nagłówek.Shift + H: Poprzedni nagłówek.L: Następna lista.Shift + L: Poprzednia lista.F: Następne pole formularza.Shift + F: Poprzednie pole formularza.T: Następna tabela.Shift + T: Poprzednia tabela.B: Następny przycisk.Shift + B: Poprzedni przycisk.G: Następna grafika.Shift + G: Poprzednia grafika.CTRL + Strzałka w górę: Przewija ekran do góry w celu pokazania wcześniej widocznego tekstu.CTRL + Strzałka w dół: Przewija ekran w dół, w celu pokazania późniejszego tekstu.
- Weryfikuj: Czy struktura strony jest logiczna? Czy nagłówki są poprawnie zagnieżdżone i opisowe? Czy NVDA ogłasza punkty orientacyjne (Landmarks) (skrót
NVDA + F7→ Punkty orientacyjne)?
- Używaj klawiszy jednoliterowych, aby skakać po elementach strukturalnych, co jest kluczowe dla zaawansowanych użytkowników:
- Testowanie Treści:
- Użyj klawisza
↓(strzałka w dół), aby czytać tekst linia po linii, weryfikując, czy wszystkie treści są dostępne i odczytywane w poprawnej, logicznej kolejności. - Użyj skrótu
NVDA + F7→ Lista elementów, aby sprawdzić listę linków i upewnić się, że teksty linków są unikalne i opisowe (np. nie ma wielu linków „Czytaj więcej”).
- Użyj klawisza
- Testowanie Formularzy i Interakcji:
- Wypełnij wszystkie pola formularza. Sprawdź, czy NVDA automatycznie przełącza się w tryb formularza/edycji przy wejściu do pola (lub użyj
NVDA + Spacja, aby wymusić przełączenie). - Weryfikuj, czy komunikaty o błędach są ogłaszane natychmiast po wystąpieniu i są zrozumiałe.
- Wypełnij wszystkie pola formularza. Sprawdź, czy NVDA automatycznie przełącza się w tryb formularza/edycji przy wejściu do pola (lub użyj
- Dokumentacja: Zawsze zapisuj szczegółowe notatki, w tym wersję NVDA, używaną przeglądarkę (NVDA jest często testowany z Firefoxem lub Chrome) oraz dokładny opis błędu, ponieważ różne kombinacje czytników/przeglądarek mogą dawać różne wyniki.
Dodatkowe linki
- Podręcznik użytkownika (dokumentacja):
- https://www.nvda.pl/podrecznik-uzytkownika (WERSJA PL)
- https://download.nvaccess.org/documentation/userGuide.html (WERSJA EN)
- Skróty klawiszowe:
- https://www.nvda.pl/skroty-klawiszowe (WERSJA PL)
- https://download.nvaccess.org/documentation/mk/keyCommands.html (WERSJA EN)