1.3.1 Informacje i relacje (ang.) Info and Relationships
Spis treści
Istota i cel kryterium
Kryterium jest kluczowe dla dostępności technicznej, koncentrując się na strukturze i semantyce strony, a nie tylko na jej wyglądzie wizualnym.
Najważniejsze jest zapewnienie, że informacje, struktura i relacje między elementami strony, które są przekazywane wizualnie (np. poprzez układ, rozmiar czcionki, kolor tła), są również programowo określone (semantyczne) i dostępne dla technologii wspomagających.
Definicja w j. angielskim
Definicja dostępna pod adresem:
https://www.w3.org/WAI/WCAG22/quickref/#info-and-relationships
Definicja w j. polskim
Definicja dostępna pod adresem:
https://www.w3.org/Translations/WCAG21-pl/#informacje-i-relacje
Wpływ na dostępność (Kogo wspierasz?)
Poprawna implementacja tego kryterium usuwa bariery dla wielu grup użytkowników:
- Osoby z alternatywnymi metodami nawigacji: Użytkownicy klawiatur lub przełączników polegają na logicznej strukturze kodu, aby sprawnie poruszać się po serwisie.
- Osoby korzystające z czytników ekranu: Programowa definicja nagłówków czy list pozwala tym narzędziom na prawidłową interpretację i przekazanie kontekstu treści.
- Osoby z niepełnosprawnościami poznawczymi: Przejrzysta i uporządkowana struktura ułatwia orientację i zapobiega poczuciu dezorientacji.
- Osoby z dysleksją: Logiczne zastosowanie nagłówków ułatwia skanowanie wzrokowe tekstu i szybsze przyswajanie informacji.
- Wszyscy użytkownicy: Ignorowanie relacji semantycznych prowadzi do chaosu informacyjnego, który utrudnia korzystanie ze strony każdemu odbiorcy.
Zasady wdrażania i wymagania techniczne
Aby spełnić wymagania tego kryterium, zastosuj poniższe wytyczne techniczne:
- Relacje programowe: Upewnij się, że struktura strony jest zakodowana w HTML w sposób zrozumiały dla przeglądarek.
- Formularze: Powiąż w kodzie każde pole edycyjne z jego etykietą. Najprościej elementem
<label>z atrybutemforrównymidpola (technika H44). Kryterium można spełnić też innymi sposobami, np. atrybutemaria-labelledby(technika ARIA16). Do grupowania logicznych sekcji formularza używaj elementów<fieldset>i<legend>. - Tabele danych: Stosuj znaczniki
<th>dla nagłówków, aby jasno określić relacje między danymi a ich opisem. W prostej tabeli z nagłówkami w pierwszym wierszu lub kolumnie to wystarczy; atrybutscope(a w tabelach złożonych atrybutyidiheaders) doprecyzowuje, których komórek dotyczy nagłówek. Jeśli tabela ma widoczny tytuł, umieść go w znaczniku<caption>, aby był programowo powiązany z tabelą. - Struktura list: Wykorzystuj semantyczne znaczniki:
<ul>(nieuporządkowane),<ol>(uporządkowane) oraz<dl>(listy definicji). - Hierarchia nagłówków: Zachowaj logiczną kolejność znaczników od
<h1>do<h6>. Nie wybieraj poziomu nagłówka na podstawie tego, jak duży ma być tekst wizualnie. - Atrybuty WAI-ARIA: Jeśli standardowy HTML nie wystarcza do opisania złożonych widżetów, zastosuj role i atrybuty ARIA, takie jak
aria-labelledbyczyaria-describedby. - Punkty orientacyjne (Landmarks): Definiuj główne regiony strony za pomocą tagów HTML5, takich jak
<nav>,<main>,<header>czy<footer>.
Wyjątki i sytuacje szczególne
Tekst kryterium nie ma wyjątków, ale dopuszcza dwie drogi jego spełnienia:
- Dostępność w tekście: Informacje, struktura i relacje mogą być określone programowo albo dostępne w tekście. W drugim przypadku informację lub relację wyraża sam tekst (np. „Pola wymagane oznaczono gwiazdką (*)”) umieszczony blisko elementu, którego dotyczy, w kolejności odczytu strony. Wybór drogi bywa kwestią oceny konkretnego przypadku, ale gdy technologia pozwala zapisać relację w kodzie (np. HTML), W3C zdecydowanie zaleca określenie programowe.
Praktyczne wytyczne dotyczące zgodności
Struktura nagłówków
Struktura list
Struktura tabel
Struktura formularzy
Orientacja i nawigacja (Elementy ARIA i Regiony punktów orientacyjnych)
Wyróżnienia wizualne
Najczęstsze błędy
Unikaj poniższych praktyk, które są typowymi błędami audytowymi:
- Używanie stylizacji CSS (np.
font-weight: bold) do imitowania nagłówków zamiast użycia tagów<h1-h6>. - Brak powiązania etykiet tekstowych z polami formularza, co uniemożliwia ich identyfikację przez czytnik ekranu.
- Stosowanie pustych wierszy lub znaków specjalnych do tworzenia wizualnych list zamiast znaczników
<ul>lub<ol>. - Poziom nagłówka niezgodny z hierarchią widoczną na ekranie (np. podrozdział oznaczony tym samym poziomem co rozdział).
- Przekazywanie kluczowych informacji wyłącznie za pomocą koloru lub rozmiaru czcionki bez bez alternatywnego oznaczenia.
Najlepsze praktyki
Wznieś swoje projekty na wyższy poziom dostępności:
- Zasada (ang.) „HTML First„: Zawsze w pierwszej kolejności korzystaj z natywnych elementów HTML. Sięgaj po ARIA tylko wtedy, gdy standardowe tagi nie oferują wymaganej semantyki.
- Rozważne stosowanie ARIA: Pamiętaj, że błędne użycie atrybutów ARIA może przynieść więcej szkody niż pożytku.
- Spójność strukturalna: Dbaj o to, aby struktura i nazewnictwo elementów były jednolite w całym serwisie.
- Weryfikacja wizualna: Upewnij się, że każda informacja widoczna na ekranie (np. status „wymagane” w formularzu) ma swój odpowiednik dostępny dla technologii wspomagających.
Metody testowania
Zweryfikuj poprawność wdrożenia, korzystając z poniższych narzędzi:
- Narzędzie deweloperskie (ang.) Developer Tools: Zbadaj element w narzędziach przeglądarki, aby zweryfikować rolę (role) i nazwę (name) poszczególnych elementów w drzewie dostępności.
- (ang.) WAVE Evaluation Tool: Skorzystaj z widoku (ang.) „Structure„, aby ocenić poprawność hierarchii nagłówków oraz sprawdzić powiązania etykiet w formularzach.
- (ang.) IBM Equal Access Toolkit: Przeprowadź pełny audyt strony, który automatycznie wykryje błędy w strukturze tabel danych oraz nieprawidłowe użycie znaczników HTML.
- ANDI.js: Użyj narzędzia do analizy tabel i formularzy, aby upewnić się, że relacje (np. nagłówek kolumny – komórka danych) są programowo określone.
- NVDA: Wykorzystaj klawisze szybkiej nawigacji (np. „H” dla nagłówków, „T” dla tabel, „F” dla pól formularzy), aby sprawdzić, czy struktura strony jest logiczna i czytelna bez patrzenia na ekran.
Sprawdź swoją wiedzę
W poniżej podanym linku znajduje się 5 przykładów struktur HTML (nagłówki, listy, formularze, tabele). Twoim zadaniem jest ocenić, czy relacje między informacjami są poprawnie przekazane programowo.
Proponowane narzędzia: Narzędzie deweloperskie (ang.) Developer Tools, (ang.) WAVE Evaluation Tool, (ang.) IBM Equal Access Toolkit, ANDI.js, NVDA
Notatka: Zanim zajrzysz do rozwiązania, uruchom wybrane narzędzie testowe, zbadaj elementy i zapisz swoje wnioski na kartce.
#1 BŁĄD
Problem: Podrozdział „Znaczniki blokowe” wygląda jak część rozdziału 1 (mniejsza czcionka), ale w kodzie ma ten sam poziom co rozdziały (<h2>).
Niezgodność: Czytnik ekranu przedstawi go jako kolejny rozdział. Relacja widoczna na ekranie (podrozdział należy do rozdziału 1) nie jest dostępna programowo.
Naprawa: Oznaczyć podrozdział jako <h3>.
#2 BŁĄD
Problem: Pole tekstowe nie ma etykiety programowej. Tekst „Imię:” to zwykły <div>.
Niezgodność: Dla czytnika ekranu to pole jest „nieopisane” (unlabeled). Użytkownik nie wie, co wpisać.
Naprawa: Użyć znacznika <label for="..."> połączonego z id pola.
#3 DOBRZE
Dlaczego: Tabela jest poprawnie zbudowana. Posiada tytuł (caption), wydzieloną sekcję nagłówkową (thead) oraz komórki nagłówkowe (th) z atrybutem scope. Relacje między danymi są jasne.
#4 BŁĄD
Problem: „Fałszywa lista” stworzona z paragrafów i myślników.
Niezgodność: Czytnik ekranu nie informuje o strukturze listy („lista z 3 elementami”), a jedynie czyta kolejne akapity (NVDA przy domyślnych ustawieniach myślnik pomija). Utrudnia to nawigację.
Naprawa: Użyć znacznika <ul> i <li>.
#5 BŁĄD
Problem: Komunikat o błędzie stoi w kodzie tuż za polem, ale nie jest z nim powiązany programowo (brak aria-describedby).
Niezgodność: Przy przechodzeniu klawiszem Tabczytnik ekranu poda tylko nazwę i wartość pola, bez komunikatu. Komunikat usłyszy dopiero przy czytaniu strony po kolei, już po minięciu pola.
Naprawa: Połączyć komunikat z polem za pomocą aria-describedby="id-bledu". Dodatkowo oznaczyć pole jako aria-invalid="true" (kryterium 3.3.1).
Źródła
- Abou-Zahra S., Eggert E., Vanderheiden G. [i in.] (red.), „1.3.1 Info and Relationships Level A”, [w:] Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2 Quick Reference, 2025, https://www.w3.org/WAI/WCAG22/quickref/#info-and-relationships [dostęp: 30.04.2026].
- Accessibility Guidelines Working Group Participants, „Understanding SC 1.3.1 Info and Relationships (Level A)”, [w:] WCAG 2.2 Understanding Docs, 2026, https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/info-and-relationships.html [dostęp: 30.04.2026].
- World Wide Web Consortium (W3C), „Kryterium sukcesu 1.3.1 Informacje i relacje”, [w:] Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1, tłum. Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, 2021, https://www.w3.org/Translations/WCAG21-pl/#informacje-i-relacje [dostęp: 30.04.2026].
- DOCK sp. z o.o., WCAG 1.3.1: Informacje i relacje, https://wcag.dock.codes/pl/dokumentacja/wcag-131/ [dostęp: 30.04.2026].
Dodatkowe linki
- W3C WCAG:
- Dokładna definicja: https://www.w3.org/WAI/WCAG22/quickref/#info-and-relationships
- Dokument pomocniczy W3C: https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/info-and-relationships.html