2.3.1 Trzy błyski lub wartości poniżej progu (ang.) Three Flashes or Below Threshold

Wersja WCAG:

  • 2.2
  • 2.1

Poziom:

  • A

Specjalizacje:

  • Content Creator
  • Designer
  • Deweloper

Elementy:

  • Cała strona / widok
  • Multimedia

Spis treści

    Istota i cel kryterium

    To kryterium pełni funkcję swoistego „bezpiecznika” zdrowotnego w świecie cyfrowym. Jego głównym celem jest ochrona użytkowników przed treściami, które mogą wywołać napady drgawek, migreny lub ataki epilepsji fotowrażliwej.

    Zastosuj zasadę ograniczenia intensywnych bodźców wizualnych, aby surfowanie po sieci nie wiązało się z ryzykiem utraty zdrowia. Realizacja tej wytycznej polega na projektowaniu takich animacji i efektów wideo, które nie migoczą gwałtownie w krótkim czasie.

    Definicja w j. angielskim

    Definicja dostępna pod adresem:
    https://www.w3.org/WAI/WCAG22/quickref/#three-flashes-or-below-threshold

    Definicja w j. polskim

    Definicja dostępna pod adresem:
    https://www.w3.org/Translations/WCAG21-pl/#trzy-b-yski-lub-wartosci-ponizej-progu

    Słownik pojęć

    Miganie/Błyskanie (ang.) flash
    –

    para przeciwstawnych względnych luminancji, która może u niektórych osób wywołać atak padaczki, jeżeli efekt ten ma odpowiednie natężenie i zmienia się z pewną określoną częstotliwością.

    Uwaga: Zobacz informacje o granicznych wartościach ogólnych błysków i czerwonych błysków, aby dowiedzieć się, które błyski są niedopuszczalne.

    Uwaga: Zobacz także migotanie.

    W praktyce błysk to zmiana jasności w jedną stronę i z powrotem, np. z ciemnego na jasne i znów na ciemne. Sam błysk nie jest zabroniony. Kryterium 2.3.1 Trzy błyski lub wartości poniżej progu (poziom A) wymaga, aby strona nie zawierała niczego, co błyska częściej niż trzy razy w ciągu jednej sekundy, chyba że błysk jest poniżej wartości granicznych dla błysków ogólnych i czerwonych. Kryterium 2.3.2 Trzy błyski (poziom AAA) nie dopuszcza więcej niż trzech błysków w ciągu jednej sekundy bez żadnych wyjątków.

    Źródło: World Wide Web Consortium (W3C), „błysk”, [w:] Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1, tłum. Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, 2021, https://www.w3.org/Translations/WCAG21-pl/#dfn-b-yski [dostęp: 12.10.2026].

    Mruganie/Migotanie (ang.) blinking
    –

    naprzemienna zmiana stanu wizualnego w celu zwrócenia uwagi

    Uwaga: Zobacz także błysk. W przypadku odpowiedniej wielkości, odpowiedniej jasności oraz odpowiedniej częstotliwości, migotanie może być zakwalifikowane jako błyskanie.

    W polskim tłumaczeniu WCAG to pojęcie nosi nazwę „migotanie”. Przykłady: migający kursor, pulsująca ikona, przycisk zmieniający kolor. Mruganie samo w sobie nie jest błędem. Jeśli jednak włącza się automatycznie, jest widoczne dłużej niż 5 sekund i jest przedstawiane równolegle z inną treścią, użytkownik musi mieć możliwość wstrzymania, zatrzymania lub ukrycia go za pomocą dostępnego mechanizmu, chyba że migotanie jest istotną częścią czynności (kryterium 2.2.2 Pauza, zatrzymanie, ukrycie, poziom A). Mruganie odpowiedniej wielkości, jasności i częstotliwości jest także błyskiem i wtedy obowiązuje kryterium 2.3.1 Trzy błyski lub wartości poniżej progu (poziom A), a na poziomie AAA także 2.3.2 Trzy błyski.

    Źródło: World Wide Web Consortium (W3C), „migotanie”, [w:] Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1, tłum. Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, 2021, https://www.w3.org/Translations/WCAG21-pl/#dfn-migocze [dostęp: 12.10.2026].

    Jasność względna (ang.) relative luminance
    –

    jasność punktu znormalizowana do wartości od 0 (czarny) do 1 (biały).

    Wpływ na dostępność (Kogo wspierasz?)

    • Osoby z epilepsją fotowrażliwą: To grupa najbardziej narażona na bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia. Nawet krótka ekspozycja na błyski o częstotliwości od 3 do 60 Hz może u nich wywołać atak padaczki.
    • Osoby z zaburzeniami neurologicznymi: Wspierasz osoby doświadczające migren, zawrotów głowy czy nudności pod wpływem intensywnych bodźców.
    • Ogół użytkowników: Unikanie agresywnych animacji zmniejsza zmęczenie wzroku i pozwala na lepszą koncentrację na czytanej treści.

    Szybkie migotanie lub błyski na ekranie mogą być niebezpieczne, a nawet śmiertelne, dla osób cierpiących na epilepsję fotowrażliwą. Tego typu bodźce wizualne mogą wywoływać ataki padaczki, które mogą prowadzić do urazów fizycznych lub innych poważnych komplikacji. Nawet dla osób bez zdiagnozowanych schorzeń neurologicznych, intensywne i szybkie migotanie może powodować dyskomfort, bóle głowy, dezorientację, a także zmęczenie wzroku.

    Zasady wdrażania i wymagania techniczne

    Strona nie może zawierać elementów błyskających częściej niż 3 razy w ciągu sekundy, chyba że błysk mieści się poniżej progów bezpieczeństwa.

    Gdzie leży granica bezpieczeństwa? (Techniczne progi)

    Aby precyzyjnie ocenić, czy animacja na Twojej stronie jest bezpieczna, musimy posłużyć się konkretnymi miarami. Wyobraź sobie standardowy punkt odniesienia:

    1. Ekran wzorcowy Wszystkie obliczenia opieramy na rozdzielczości 1024 x 768 pikseli. To nasz fundament audytowy, który pozwala zachować spójność wyników na różnych urządzeniach.
    2. Pole widzenia 10 stopni To obszar, w którym ludzkie oko jest najbardziej wrażliwe na bodźce. Na naszym wzorcowym ekranie odpowiada on prostokątowi o wymiarach 341 x 256 px CSS.
    3. Zasada 25% (Limit powierzchni) Jeśli Twój element musi błyskać częściej niż 3 razy na sekundę, nie może on zdominować wzroku użytkownika. Musi pozostać mały. Łączny obszar błysków pojawiających się jednocześnie nie może przekraczać 25% na każde 10 stopni pola widzenia monitora (zob. graniczne wartości dowolnych błysków i czerwonych błysków). Według W3C prostokąt o rozmiarze 341 × 256 pikseli przy rozdzielczości 1024 × 768 pikseli daje w przybliżeniu 10 stopni pola widzenia. 25% z niego to ok. 21 824 px² (np. kwadrat ok. 148 × 148 px). Nie liczy się więc suma wszystkich błysków na stronie, tylko błyski pojawiające się jednocześnie w tym samym obszarze ekranu.

    Czerwony błysk i treści HDR

    Nie każdy błysk ocenia się tak samo. Osobny test dotyczy nasyconej czerwieni, a osobna zasada pomiaru – treści HDR:

    Próg czerwonego błysku ((ang.) Red flash threshold)

    Nasycona czerwień jest dla mózgu znacznie bardziej agresywna niż inne barwy. Według najnowszych wytycznych, błyski są uznawane za niebezpieczne, gdy:

    • Czerwień dominuje w składzie koloru (wartość R/(R+G+B) wynosi 0,8 lub więcej).
    • Różnica między stanami nasycenia jest wyraźna (przekracza 0,2 w specjalistycznym układzie CIE 1976 UCS).

    Treści HDR (Wysoka dynamika jasności)

    Jeśli film jest dostępny w przestrzeni barw innej niż sRGB (np. w wersji HDR), testuj wersję o największym zakresie dynamiki. Błyskiem ogólnym jest wtedy zmiana jasności o 20 cd/m² lub więcej, gdy ciemniejszy stan ma poniżej 160 cd/m². W treści HDR, gdy ciemniejszy stan ma 160 cd/m² lub więcej:

    • Stosujemy wtedy tzw. kontrast Michelsona (różnica jasności podzielona przez ich sumę).
    • Jeśli ta wartość wynosi 1/17 lub więcej, zmiana jest błyskiem ogólnym.
    Czym jest „kontrast Michelsona < 1/17” w praktyce?

    Dla większości programistów i audytorów zapis 1/17 brzmi jak czysta abstrakcja. Przełóżmy ten wzór na prostą zasadę i konkretne liczby.

    Wzór na kontrast Michelson wygląda następująco:

    CM=LHigh−LLowLHigh+LLow<117C_M = \frac{L_{High} – L_{Low}}{L_{High} + L_{Low}} < \frac{1}{17}

    Gdzie:

    • LHighL_{High} to jasność rozbłysku,
    • LLowL_{Low} to jasność tła.
    Złota zasada: Reguła 12,5%

    Z czystej matematyki tego wzoru wynika jedna, genialna reguła kciuka: zmiana nie jest błyskiem ogólnym, jeśli jaśniejszy stan obrazu jest jaśniejszy od stanu ciemniejszego o mniej niż 12,5% (stosunek jasności poniżej 9:8).

    Jeśli ciemniejszy stan ma 160 cd/m² lub więcej, a różnica wynosi 12,5% lub więcej, zmiana jest błyskiem ogólnym. Liczy się ona do limitu trzech błysków na sekundę i do progu powierzchni tak samo jak każdy inny błysk.

    Przykład liczbowy (Zobacz, jak mała to różnica):

    Załóżmy, że w filmie HDR wyświetlasz nocną scenę, w której ciemniejszy stan ma jasność 160 cd/m² (od tej wartości błysk ogólny ocenia się kontrastem Michelsona).

    • Granica błysku ogólnego: Od 180 cd/m² (160 × 1,125 = 180) zmiana jest już błyskiem ogólnym.
    • Różnica: To zaledwie 20 jednostek (nitów)!

    Co to oznacza w praktyce? Próg 1/17 nie zakazuje zmian jasności w filmach HDR. Określa tylko, od jakiej zmiany liczy się błysk ogólny. Scena nie spełnia kryterium 2.3.1 dopiero wtedy, gdy takie błyski występują więcej niż trzy razy w ciągu dowolnej sekundy, a łączna powierzchnia błysków pojawiających się jednocześnie przekracza 25% dowolnego pola widzenia 10°.

    Wskazówka: Jeśli masz wątpliwości, czy Twoja animacja nie jest zbyt intensywna – zmniejsz jej rozmiar lub spowolnij tempo zmian. Bezpieczeństwo jest ważniejsze niż efektowny rozbłysk.

    Wyjątki i sytuacje szczególne

    • Drobne wzorce: Migotanie będące drobnym, zrównoważonym wzorcem (np. biały szum lub szachownica o elementach mniejszych niż 0,1 stopnia pola widzenia) nie narusza progów.

    Przykłady implementacji

    Najczęstsze błędy

    • Stosowanie banerów reklamowych, które drastycznie zmieniają kolory w pętli szybszej niż 300 ms.
    • Używanie skryptów JavaScript do tworzenia efektu „stroboskopu” przy powiadomieniach o błędach w formularzach.
    • Publikowanie materiałów wideo z nagłymi rozbłyskami światła (np. zdjęcia z fleszami aparatów) bez wcześniejszej analizy technicznej.
    • Poleganie na przycisku pauzy lub zatrzymania zamiast usunięcia błysku. Jeśli treść błyska więcej niż trzy razy w ciągu dowolnej sekundy i przekracza próg błysku ogólnego lub czerwonego, nie spełnia 2.3.1 także z takim przyciskiem, bo atak może nastąpić szybciej, niż użytkownik zdąży go użyć. Przycisk pauzy to wymóg kryterium 2.2.2 Pauza, stop, ukryj, nie 2.3.1.
    • Stosowanie zapętlonych animacji (np. GIF), które podczas odtwarzania w pętli generują serię błysków przekraczającą limit.

    Najlepsze praktyki

    • Analiza narzędziem (ang.) PEAT: Zawsze testuj materiały wideo przy użyciu (ang.) Photosensitive Epilepsy Analysis Tool przed publikacją.
    • Unikanie nasyconej czerwieni: Jeśli element błyska więcej niż 3 razy na sekundę, unikaj przejść do nasyconej czerwieni i z niej. Dla takich błysków obowiązuje osobny próg czerwonego błysku (opisany wyżej). Sama czerwień w elemencie statycznym lub zmieniającym się wolno nie narusza kryterium 2.3.1.
    • Płynne przejścia: Stosuj płynne przejścia typu (ang.) Fade-in oraz (ang.) Fade-out zamiast natychmiastowych zmian stanów widoczności.
    • Weryfikacja treści pochodzących z zewnątrz: Regularnie weryfikuj treści pochodzące z zewnątrz (np. reklamy od dostawców trzecich), aby upewnić się, że nie wprowadzają one niebezpiecznego migotania poza Twoją kontrolą.
    • Ostrzeżenie jako dodatek, nie rozwiązanie: Przed materiałem z intensywnymi zmianami jasności możesz umieścić ostrzeżenie tekstowe i pozwolić użytkownikowi zdecydować, czy chce go uruchomić. Ostrzeżenie nie zapewnia jednak zgodności z kryterium. Jeśli treść błyska więcej niż trzy razy w ciągu dowolnej sekundy i przekracza próg błysku ogólnego lub czerwonego, nie spełnia 2.3.1. Ostrzeżenie tego nie zmienia, podobnie jak to, że odtwarzanie uruchamia sam użytkownik. Kryterium 2.3.1 dotyczy wszystkich treści na stronie, także osadzonych filmów i reklam od dostawców zewnętrznych. Taki materiał trzeba przemontować tak, żeby nie przekraczał progów.

    Metody testowania

    • Narzędzie deweloperskie (ang.) Developer Tools: Przeanalizuj oś czasu animacji CSS lub skryptów JS, aby obliczyć czas trwania cyklu zmiany jasności. Upewnij się, że pełny cykl (on/off) trwa odpowiednio długo, by nie przekroczyć 3 błysków na sekundę.
    • Testowanie manualne: Znajdź wszystkie elementy, które błyskają lub gwałtownie zmieniają jasność. Częstotliwość ustal z kodu (czas trwania cyklu animacji) albo z analizy klatek nagrania, nie na oko. Jeśli żaden element nie błyska więcej niż 3 razy w ciągu dowolnej sekundy, kryterium jest spełnione i dalsze pomiary nie są potrzebne. Jeśli element błyska częściej, sprawdź, czy jest jedynym błyskającym elementem na ekranie i czy zajmuje mniej niż 21 824 piksele kwadratowe (25% prostokąta 341 × 256 px). Wtedy również spełnia kryterium. Powierzchnię mierz w największej skali, w jakiej użytkownik może obejrzeć treść, przy domyślnym powiększeniu przeglądarki – np. wideo z opcją pełnego ekranu oceniaj na pełnym ekranie. Jeśli żaden z tych prostych testów nie wystarcza, przeanalizuj materiał narzędziem, np. PEAT.
    • (ang.) Photosensitive Epilepsy Analysis Tool: Wykorzystaj to bezpłatne narzędzie do profesjonalnej analizy materiałów wideo i złożonych animacji klatka po klatce.

    Sprawdź swoją wiedzę

    W linku poniżej znajduje się 5 animacji. Twoim zadaniem jest ocenić, czy każda z nich spełnia kryterium 2.3.1. Animacje z szybkim miganiem są dla bezpieczeństwa zwolnione, więc oceniaj je na podstawie danych pod przykładem i paska klatek.

    Jak to sprawdzić?

    1. Częstotliwość – czy element błyska częściej niż 3 razy w ciągu sekundy? Błysk to para przeciwnych zmian jasności (np. jasno → ciemno → jasno), więc zmiana co 75 ms daje ok. 6,7 błysku na sekundę.
    2. Powierzchnia – czy migający obszar przekracza 25% pola widzenia 10°? Przy ekranie 1024 × 768 px to ok. 21 824 px² w dowolnym prostokącie 341 × 256 px (np. pole 200 × 110 px).
    3. Kolor – czy któryś stan to nasycona czerwień (R / (R + G + B) ≥ 0,8)? Wtedy liczy się też czerwony błysk, na który ludzie są szczególnie wrażliwi.

    Proponowane narzędzia: Dane pod każdym przykładem i pasek klatek z jednej sekundy (stoper nie wystarczy – zmian co 50–75 ms nie da się policzyć na oko)

    Notatka: Zanim zajrzysz do rozwiązania, przetestuj i zapisz swoje wnioski na kartce.

    #1 BŁĄD

    Problem: Pole zmienia kolor z jasnoszarego (#ecf0f1) na granatowy (#2c3e50) i z powrotem ok. 6,7 razy na sekundę (zmiana co 75 ms).
    Dlaczego: Duży obszar migotania z wysokim kontrastem przekracza dopuszczalne progi i może wywołać napad padaczki.
    Naprawa: Zmniejsz częstotliwość migania poniżej 3 Hz lub znacznie zmniejsz powierzchnię animacji.


    #2 DOBRZE

    Dlaczego: Pomimo że animacja obejmuje dużą powierzchnię i modyfikuje jasność (fade-in, fade-out), cały cykl trwa 1,5 sekundy, czyli częstotliwość wynosi niecały 1 Hz. Miganie poniżej częstotliwości 3 błysków na sekundę jest dozwolone.


    #3 DOBRZE

    Dlaczego: Kropka miga ok. 6,7 razy na sekundę, ale ma tylko 24 × 24 px (576 px²), czyli dużo mniej niż próg 21 824 px², więc spełnia 2.3.1. Nie spełniłaby jednak kryterium 2.3.2 (AAA), które nie ma wyjątku dla małej powierzchni. Kolor #e74c3c nie jest nasyconą czerwienią w rozumieniu definicji (R/(R+G+B) poniżej 0,8), więc test czerwonego błysku go nie dotyczy. Osoby siedzące bliżej ekranu lub korzystające z powiększenia mogą odczuć nawet taki błysk, dlatego lepiej go unikać.


    #4 BŁĄD

    Problem: Agresywny, intensywny czerwony błysk ((ang.) Red flash) z częstotliwością ok. 10 Hz na dużej powierzchni to błąd krytyczny.
    Dlaczego: Przejście #ff0000 ↔ #ffffff to jednocześnie błysk ogólny i czerwony (nasycona czerwień, R/(R+G+B) = 1), a ludzie są na czerwone błyski szczególnie wrażliwi. Pole ok. 400 × 120 px przekracza próg 21 824 px². Naruszenie 2.3.1 w dowolnym miejscu strony oznacza, że cała strona nie jest zgodna z WCAG (wymóg zgodności 5 – brak zakłóceń).
    Naprawa: Usuń całkowicie ten efekt. Użyj statycznego, ostrzegawczego tekstu lub ikony błędu bez włączania efektu stroboskopu.


    #5 BŁĄD

    Problem: Czarno-żółte paski zamieniają się kolorami (żółty ↔ czarny) ok. 6,7 razy na sekundę.
    Dlaczego: Błysk to nie tylko zmiana jednolitego tła. Przy każdej zmianie jasność zmienia się prawie w całym polu – w prostokącie 341 × 256 px to ok. 39 500 px², więcej niż próg 21 824 px². Wyjątek dla drobnych, zrównoważonych wzorów (elementy mniejsze niż 0,1° pola widzenia, czyli ok. 3–4 px przy 341 px = 10°) tu nie działa, bo pasy mają 20 px.
    Naprawa: Zastosuj stabilny, statyczny wzór lub drastycznie spowolnij animację zmiany geometrii (maksymalnie 1-2 zmiany na sekundę).

    Źródła