1.3.5 Określenie przeznaczenia pól (ang.) Identify Input Purpose

Wersja WCAG:

  • 2.2
  • 2.1

Poziom:

  • AA

Specjalizacje:

  • Content Creator
  • Deweloper

Elementy:

  • Formularze

Spis treści

    Istota i cel kryterium

    Głównym zadaniem tego kryterium jest umożliwienie technologiom wspomagającym oraz przeglądarkom precyzyjnego rozpoznania, jakiego rodzaju dane użytkownik powinien wprowadzić w konkretne pole formularza. Dzięki temu systemy mogą automatycznie podpowiadać lub wypełniać informacje, co znacząco przyspiesza proces obsługi stron.

    Zastosuj tę wytyczną, aby Twoje formularze stały się zrozumiałe nie tylko wizualnie, ale i programowo. Realizacja polega na powiązaniu pól zbierających dane o użytkowniku ze standardową listą celów zdefiniowanych w specyfikacji HTML.

    Definicja w j. angielskim

    Definicja dostępna pod adresem:
    https://www.w3.org/WAI/WCAG22/quickref/#identify-input-purpose

    Definicja w j. polskim

    Definicja dostępna pod adresem:
    https://www.w3.org/Translations/WCAG21-pl/#okreslenie-pozadanej-wartosci

    Słownik pojęć

    Określony programowo (ang.) programmatically determined
    –

    informacja zapisana przez autora w kodzie w taki sposób, że różne programy użytkownika, w tym technologie wspomagające, mogą ją odczytać i przedstawić użytkownikowi w potrzebnej mu formie. Dla języka strony takim zapisem jest atrybut lang w elemencie <html>.

    Źródło: World Wide Web Consortium (W3C), „określony programowo”, [w:] Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1, tłum. Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, 2021, https://www.w3.org/Translations/WCAG21-pl/#dfn-programowo-okreslone [dostęp: 14.10.2026].

    Wpływ na dostępność (Kogo wspierasz?)

    • Użytkownicy mobilni: Na małych ekranach każda pomoc w szybkim wypełnieniu formularza bez użycia klawiatury ekranowej jest na wagę złota.
    • Osoby z dysleksją: Funkcja autouzupełniania minimalizuje konieczność ręcznego wpisywania tekstu, co ogranicza ryzyko popełnienia błędów literowych.
    • Osoby z niepełnosprawnościami poznawczymi: Jasne określenie celu pola redukuje stres i obciążenie pamięci, pomagając zrozumieć, jakie dane są wymagane.
    • Osoby korzystające z technologii sterowania głosem: Systemy te sprawniej operują formularzami, gdy cel każdego elementu jest jasno zdefiniowany w kodzie.
    • Osoby słabowidzące: Czytniki ekranu i programy powiększające mogą dostarczyć dodatkowych informacji o przeznaczeniu pola, korzystając z jego programowej definicji.
    • Wsparcie dla obcokrajowców: Ponieważ tokeny (np. given-name) są niezależne od języka interfejsu, przeglądarka użytkownika może zidentyfikować cel pola nawet na obcojęzycznej stronie.

    Zasady wdrażania i wymagania techniczne

    Aby spełnić to kryterium, musisz wykorzystać atrybut autocomplete w elementach takich jak <input>, <textarea> oraz <select>.

    Atrybut autocomplete="" służy do podpowiadania użytkownikowi wcześniej użytych danych w podobnym polu. Przykładowo z tokenem email (autocomplete="email") wylistuje adresy użyte wcześniej w obrębie przeglądarki. 

    Pamiętaj o stosowaniu poprawnych, ustandaryzowanych tokenów. Każdy z tych tokenów pozwala przeglądarce dopasować zapisane w profilu użytkownika dane do konkretnego pola.

    Oto przykładowe wartości, które powinieneś stosować (kolejność przykładowa):

    • email – dla adresu poczty elektronicznej.
    • tel – dla pełnego numeru telefonu.
    • postal-code – dla kodu pocztowego.
    • street-address – dla adresu (ulica, numer domu i mieszkania; może zajmować kilka linii).
    • bday – dla daty urodzenia.
    • country-name – dla nazwy państwa (country – dla kodu kraju).
    • new-password – przy ustawianiu nowego hasła.
    • organization – dla nazwy firmy lub organizacji.

    Pełna lista tokenów jest dostępna w specyfikacji WHATWG HTML pod adresem:
    https://html.spec.whatwg.org/multipage/form-control-infrastructure.html#autofill

    Wyjątki i sytuacje szczególne

    Kryterium nie obowiązuje, gdy:

    • Pole nie dotyczy użytkownika: Na przykład pole „Imię odbiorcy prezentu” lub „Numer telefonu klienta” (jeśli formularz wypełnia pracownik wsparcia) nie wymagają określania celu.
    • Cel pola jest niestandardowy: Jeśli zbierasz dane, dla których nie istnieje odpowiedni token w specyfikacji HTML (np. specyficzny numer polisy).

    Wyłączenie autouzupełniania: Nie ma wyjątku dla bezpieczeństwa ani poufności. Jeśli ze względów bezpieczeństwa wyłączasz autouzupełnianie (np. <form autocomplete="off">), w polach zostaw właściwe wartości, np. autocomplete="tel" – przeznaczenie pól nadal musi być określone programowo.

    Przykłady implementacji

    Najczęstsze błędy

    • F107: Użycie nieprawidłowych lub nieistniejących wartości w atrybucie autocomplete (np. autocomplete="moje-imie").
    • Pomijanie atrybutu w polach zbierających typowe dane kontaktowe użytkownika.
    • Błędne przypisanie celu, np. użycie tokenu tel dla pola przeznaczonego na numer PESEL.

    Najlepsze praktyki

    • Stosuj autocomplete wszędzie tam, gdzie zbierasz dane o użytkowniku – to najprostszy sposób na zgodność.
    • Zawsze sprawdzaj poprawność pisowni tokenów z oficjalną listą WHATWG HTML.
    • Zwróć uwagę, czy atrybut type pola (np. type="email") nie kłóci się z przypisanym celem.
    • Pamiętaj, że autocomplete może przyjmować wartości złożone, które wskazują rodzaj adresu: shipping street-address to adres dostawy, a billing street-address to adres rozliczeniowy (do faktury). Jest to przydatne, gdy formularz zbiera oba adresy.

    Metody testowania

    • Narzędzie deweloperskie (ang.) Developer Tools: Sprawdź w kodzie źródłowym, czy pola posiadają atrybut autocomplete i czy jego wartość znajduje się na liście ustandaryzowanych tokenów.
    • (ang.) IBM Equal Access Toolkit: To narzędzie zgłasza wartości atrybutu autocomplete, które są nieprawidłowe albo nie pasują do typu pola (atrybutu type). Nie wykrywa pól, w których tego atrybutu brakuje, ani wartości on i off, które nie określają przeznaczenia pola – te sprawdź ręcznie w narzędziu deweloperskim.
    • (ang.) W3C Markup Validation Service: Upewnij się, że użyte wartości autocomplete są zgodne ze specyfikacją i nie powodują błędów składniowych.

    Sprawdź swoją wiedzę

    W poniżej podanym linku znajduje się 5 pól formularza. Twoim zadaniem jest sprawdzenie w kodzie, czy przeznaczenie każdego pola jest określone programowo, czyli czy pole ma atrybut autocomplete z wartością z listy WCAG.

    Proponowane narzędzia: Narzędzie deweloperskie (ang.) Developer Tools, (ang.) W3C Markup Validation Service, (ang.) IBM Equal Access Toolkit

    Notatka: Zanim zajrzysz do rozwiązania, uruchom wybrane narzędzia testowe i zapisz swoje wnioski na kartce.
    Wskazówka: Kliknij prawym przyciskiem myszy na pole i wybierz „Zbadaj” (ang. Inspect), aby zobaczyć jego atrybuty. Listę dozwolonych wartości i rodzajów pól, do których pasują, znajdziesz w specyfikacji HTML, w sekcji „Autofill”

    #1 DOBRZE

    Dlaczego: autocomplete="new-password" informuje, że pole służy do utworzenia nowego hasła. Przeglądarka lub menedżer haseł może na tej podstawie zaproponować wygenerowanie silnego hasła.


    #2 BŁĄD

    Problem: Pole posiada tylko atrybut name, brakuje autocomplete.
    Dlaczego: Bez atrybutu autocomplete przeznaczenia pola nie da się ustalić programowo. Heurystyki przeglądarki (zgadywanie po name czy etykiecie) nie spełniają kryterium.
    Naprawa: Dodać atrybut autocomplete=”given-name”.


    #3 BŁĄD


    Problem:
    Użyto ogólnej wartości autocomplete=”on”.
    Dlaczego: Wartość on tylko pozwala przeglądarce podpowiadać wartości, ale nie mówi, jakie dane zbiera pole (że to ulica). 1.3.5 wymaga programowego określenia przeznaczenia pola.
    Naprawa: Zmienić na konkretną wartość dla jednowierszowego pola adresu: autocomplete="address-line1" (najlepiej z etykietą „Ulica i numer”). Wartość street-address służy do pola wielowierszowego (textarea) z pełnym adresem.


    #4 BŁĄD

    Problem: Użyto wartości autocomplete=”off”.
    Dlaczego: Wartość off nie mówi, jakie dane zbiera pole, więc jego przeznaczenia (numer telefonu użytkownika) nie da się ustalić programowo. Jeśli autouzupełnianie trzeba wyłączyć, można to zrobić w <form autocomplete="off">, ale pole i tak musi mieć autocomplete="tel".
    Naprawa: Zmienić na autocomplete=”tel”.


    #5 DOBRZE

    Dlaczego: Atrybut autocomplete="email" określa, że pole służy do wpisania adresu e-mail użytkownika. Przeglądarka i menedżery haseł mogą na tej podstawie podpowiedzieć zapisany adres.

    Źródła

    Dodatkowe linki