1.4.12 Odstępy w tekście (ang.) Text Spacing
Spis treści
Istota i cel kryterium
Intencją tego kryterium jest zapewnienie, że użytkownik może zwiększyć odstępy w tekście (np. odstępy między wierszami, słowami, literami) za pomocą niestandardowych stylów lub rozszerzeń przeglądarki bez utraty treści, funkcjonalności czy czytelności.
To kryterium chroni przed projektami, które łamią się lub ukrywają tekst, gdy użytkownik próbuje zastosować swoje preferowane ustawienia stylu, aby ułatwić sobie czytanie.
Definicja w j. angielskim
Definicja dostępna pod adresem:
https://www.w3.org/WAI/WCAG22/quickref/#text-spacing
Definicja w j. polskim
Definicja dostępna pod adresem:
https://www.w3.org/Translations/WCAG21-pl/#odstepy-w-tekscie
Wpływ na dostępność (Kogo wspierasz?)
- Osoby słabowidzące: Większa wysokość linii pomaga w śledzeniu tekstu i zapobiega gubieniu wierszy.
- Osoby z dysleksją: Zwiększenie dystansu między literami i wyrazami redukuje efekt „stłoczenia” tekstu, co przyspiesza czytanie.
- Osoby z zaburzeniami poznawczymi: Odpowiednie odstępy pomagają w szybszym rozróżnianiu bloków treści i sekcji.
Zasady wdrażania i wymagania techniczne
Strona musi zachować pełną funkcjonalność (brak ucinania treści, brak nakładania się elementów), gdy użytkownik ustawi następujące parametry:
- Wysokość linii (
line-height): co najmniej 1,5-krotność rozmiaru czcionki. - Odstęp pod akapitem: co najmniej 2-krotność rozmiaru czcionki.
- Odstępy między literami (
letter-spacing): co najmniej 0,12-krotność rozmiaru czcionki. - Odstępy między wyrazami (
word-spacing): co najmniej 0,16-krotność rozmiaru czcionki.
Ważne: Jeśli dany język lub skrypt nie korzysta z którejś z tych właściwości (np. brak spacji między wyrazami w języku japońskim), wymaganie to nie ma zastosowania do tej konkretnej właściwości.
Wyjątki i sytuacje szczególne
Kryterium dotyczy treści tworzonych w językach znaczników, które obsługują wymienione właściwości stylu tekstu (np. HTML ze stylami CSS). Nie dotyczy:
- Obrazów tekstu: tekstu w formie graficznej (np. JPG, PNG).
- Tekstu w elemencie
<canvas>: na potrzeby tego kryterium jest traktowany jako obraz tekstu. - Napisów wtopionych w klatki filmu: dotyczy napisów, które nie są dostarczone jako osobny plik napisów.
- Plików PDF: obecnie kryterium nie ma do nich zastosowania, ponieważ format PDF nie jest oparty na znacznikach.
Wielokropki ((ang.) ellipses): Jeśli po zwiększeniu odstępów tekst zostanie skrócony i zastąpiony wielokropkiem, strona nadal może spełniać kryterium, pod warunkiem że pełna treść pozostaje dostępna: na tej samej stronie (za pomocą mechanizmu, który ją ujawnia, obsługiwanego także z klawiatury) albo na stronie, do której prowadzi link. Jeśli tekst jest ucinany dopiero po zwiększeniu odstępów i nie ma sposobu, aby go wyświetlić, jest to niezgodność z kryterium.
Uwaga: Brak mechanizmu zmiany odstępów w przeglądarce lub systemie nie jest błędem treści. Kryterium sprawdza, czy treść nie psuje się, gdy użytkownik zmieni odstępy.
Przykłady implementacji
Najczęstsze błędy
- F104: Do niedopełnienia wymagań standardu i wystąpienia błędu F104 dochodzi w następujących sytuacjach:
- Pionowego ucinania tekstu: Gdy nagłówek ma stałą wysokość i po zwiększeniu interlinii dolna część liter staje się niewidoczna.
- Poziomego ucinania tekstu: Gdy kontenery (np. kafelki) mają sztywną szerokość, a tekst wychodzi poza ich krawędź i znika.
- Nakładania się tekstu: Gdy powiększony tekst z jednego akapitu zaczyna zasłaniać treść znajdującą się poniżej lub obok.
- Braku zawijania tekstu: Gdy kontener blokuje zawijanie wierszy (np.
white-space: nowrap), ma stałą szerokość i nie rozszerza się wraz z tekstem, przez co po zwiększeniu odstępów tekst zostaje ucięty albo nachodzi na inne elementy. Sam brak zawijania nie jest błędem, jeśli kontener jest wystarczająco szeroki albo rozszerza się w kierunku tekstu.
Najlepsze praktyki
- Zawsze projektuj z marginesem błędu („miejscem na oddech”) wokół interaktywnych komponentów, takich jak formularze czy menu.
- Stosuj jednostki względne (
em,rem,%) dla interlinii i marginesów. - Używaj elastycznych układów (Flexbox, Grid), które adaptują się do różnej objętości treści.
- Unikaj właściwości
heighto stałych wartościach dla bloków z tekstem – używajmin-height. - Unikaj
overflow: hidden, jeśli może to spowodować utratę dostępu do treści.
Metody testowania
- Narzędzie deweloperskie ((ang.) Developer Tools): Ręcznie zmień w inspektorze wartości
line-height,margin-bottom(po akapitach),letter-spacingorazword-spacingna te podane w kryterium i sprawdź, czy treść nie wychodzi poza ramy i czy nie nakłada się na inne elementy. - Dedykowany (ang.) Bookmarklet (Dylan Barrell Text Spacing Bookmarklet): Uruchom skryptozakładkę ze strony autora na testowanej witrynie. Narzędzie automatycznie wstrzyknie do kodu graniczne wartości stylów WCAG, co pozwala błyskawicznie wykryć błędy obcięcia lub nałożenia się tekstu bez ręcznej edycji kodu.
- Weryfikacja obsługi wielokropków ((ang.) Ellipses): Jeśli po zwiększeniu odstępów tekst w kontenerach zamienił się w wielokropek, zweryfikuj manualnie za pomocą myszy oraz klawiatury, czy ukryta treść jest dostępna. Sprawdź, czy pojawia się w dymku podpowiedzi (tooltip) lub czy element jest linkiem prowadzącym do pełnego tekstu.
- Testowanie manualne: Wykorzystaj rozszerzenia przeglądarki (np. (ang.) Stylus) do wymuszenia stylów zgodnych z wytyczną i sprawdź, czy nawigacja po stronie nadal jest możliwa, a wszystkie funkcje przycisków działają.
Sprawdź swoją wiedzę
W linku poniżej znajduje się 5 komponentów. Twoim zadaniem jest sprawdzenie, czy po zwiększeniu odstępów w tekście do wartości z kryterium 1.4.12 nie dochodzi do utraty treści lub funkcjonalności, np. ucięcia albo nakładania się tekstu.
Jak wykonać test?
- Kliknij przycisk „Zastosuj odstępy WCAG” nad przykładami. Przycisk symuluje narzędzie użytkownika i ustawia w przykładach wartości z kryterium: interlinia 1,5, odstęp po akapicie 2, odstęp między literami 0,12 i między słowami 0,16 rozmiaru czcionki.
- Przy każdym przykładzie sprawdź, czy cały tekst jest widoczny i nic na siebie nie nachodzi.
- Kliknij przycisk ponownie („Wyłącz odstępy WCAG”), aby porównać przykłady z wyglądem przed zmianą. Ten sam test możesz wykonać narzędziem Text Spacing Bookmarklet z listy narzędzi.
Proponowane narzędzia: (ang.) Text Spacing Bookmarklet, Narzędzie deweloperskie (ang.) Developer Tools
Notatka: Zanim zajrzysz do rozwiązania, uruchom wybrane narzędzia testowe i zapisz swoje wnioski na kartce.
#1 DOBRZE
Dlaczego: Kontener wiadomości nie ma sztywnej wysokości (height). Gdy tekst zajmuje więcej miejsca (większe odstępy między literami i słowami), pudełko automatycznie się powiększa i cała treść zostaje widoczna.
#2 DOBRZE
Dlaczego: Menu pozwala na zawijanie elementów (flex-wrap: wrap). Gdy słowa stają się szersze (letter-spacing), elementy po prostu przechodzą do nowej linii, zamiast wychodzić poza ekran.
#3 BŁĄD
Problem: Karta ma sztywną wysokość (height: 140px) i ukrywa nadmiar (overflow: hidden).
Dlaczego: Po zwiększeniu odstępów tekst zajmuje więcej miejsca niż 140px, przez co jego dolna część (opis stanowiska) zostaje ucięta i staje się nieczytelna.
Naprawa: Użyć min-height zamiast height.
#4 BŁĄD
Problem: Etykiety mają sztywną szerokość (width: 115px).
Dlaczego: Zwiększenie odstępów między literami sprawia, że słowa „Zatwierdzony” i „W akceptacji” przestają się mieścić w 115px i są ucinane.
Naprawa: Usunąć sztywną szerokość, pozwolić na width: auto lub min-width.
#5 DOBRZE
Dlaczego: Linki są ułożone w pionowej kolumnie bez sztywnych ograniczeń wysokości. Każdy element ma swobodę rozszerzania się w pionie i poziomie bez nakładania się na sąsiadów.
Źródła
- Abou-Zahra S., Eggert E., Vanderheiden G. [i in.] (red.), „1.4.12 Text Spacing Level AA”, [w:] Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2 Quick Reference, 2025, https://www.w3.org/WAI/WCAG22/quickref/#text-spacing [dostęp: 13.05.2026].
- Accessibility Guidelines Working Group Participants, „Understanding SC 1.4.12 Text Spacing (Level AA)”, [w:] WCAG 2.2 Understanding Docs, 2025, https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/text-spacing.html [dostęp: 13.05.2026].
- Accessibility Guidelines Working Group Participants, „Technique F104: Failure of Success Criterion 1.4.12 due to clipped or overlapped content when text spacing is adjusted”, [w:] Techniques for WCAG 2.2, 2026, https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Techniques/failures/F104 [dostęp: 13.05.2026].
- World Wide Web Consortium (W3C), „Kryterium sukcesu 1.4.12 Odstępy w tekście”, [w:] Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1, tłum. Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, 2021, https://www.w3.org/Translations/WCAG21-pl/#odstepy-w-tekscie [dostęp: 13.05.2026].
- DOCK sp. z o.o., WCAG 1.4.12: Odstępy w tekście, https://wcag.dock.codes/pl/dokumentacja/wcag-1412/ [dostęp: 13.05.2026].
- Dylan „dylanb” Barrell, Bookmarklets, https://dylanb.github.io/bookmarklets.html [dostęp: 13.05.2026].
- stylus.openstyles, Stylus, https://chromewebstore.google.com/detail/stylus/clngdbkpkpeebahjckkjfobafhncgmne?pli=1 [dostęp: 13.05.2026].
Dodatkowe linki
- Bookmarklets by dylanb:
- W3C WCAG:
- Dokładna definicja: https://www.w3.org/WAI/WCAG22/quickref/#text-spacing
- Dokument pomocniczy W3C: https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/text-spacing.html